มรดกทางศิลปวัฒนธรรมของอารยธรรมจีน

Explore a wealth of knowledge with our structured content and engaging visuals. Dive into historical narratives that are crafted to enlighten and inspire.

1.จิตรกรรม

งานจิตรกรรมจีนรุ่งเรืองมาก ในสมัยราชวงศ์ฮั่น มีการเขียนภาพ และแกะสลักบนแผ่นหินที่นิยมมากคือ การเขียนภาพบนผ้าไหม ภาพวาดเป็นเรื่องเล่าในตำราขงจื๊อ พระพุทธศาสนาและภาพธรรมชาติสมัยราชวงศ์ถัง มีการพัฒนาการใช้พู่กันสีและกระดาษภาพส่วนใหญ่ ได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา และลัทธิเต๋า สมัยราชวงศ์ซ้อง จิตรกรรมจัดว่าเด่นมาก ภาพวาดมักเป็นภาพมนุษย์กับธรรมชาติ ทิวทัศน์ ดอกไม้

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 1 ภาพวัวหน้าสมัยราชวงศ์ถัง Pantip. (2564). ภาพจีนโบราณ. [ที่มา]

2. ประติมากรรม

ส่วนใหญ่เป็นเครื่องปั้นดินเผา มีอายุเก่าแก่ตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์ ทำจากดินสีแดง มีลวดลาย แดง ดำ และขาว เป็นลวดลายเรขาคณิต สมัยราชวงศ์ ชาง มีการแกะสลักงาช้าง หินอ่อน และหยกสมัยราชวงศ์ถัง มีการพัฒนาเครื่องเคลือบดินเผาเป็นเคลือบ 3 สี คือ เหลือง น้ำเงิน เขียว ส่วนสีเขียวไข่กามีชื่อเสียงมากในสมัยราชวงศ์ซ้อง ส่วนพระพุทธรูปนิยมสร้างในสมัยราชวงศ์ถัง ทั้งงานหล่อสำริด และแกะสลักจากหิน ซึ่งมีสัดส่วนงดงาม เป็นการผสมผสาน ระหว่างศิลปะอินเดียและจีนที่มีลักษณะเป็นมนุษย์มากกว่าเทพเจ้า นอกจากนี้มีการปั้นรูปพระโพธิสัตว์กวนอิม สมัยราชวงศ์หมิง เครื่องเคลือบได้พัฒนาจนกลายเป็นสินค้าออกคือ เครื่อง ลายครามและลายสีแดง ถึงราชวงศ์ชิง เครื่องเคลือบจะนิยม สีสันสดใส

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 2 ประติมากรรมจีน ร้านพระเครื่อง โมทย์ สงขลา. (2564). เจ้าแม่กวนอิมสมัยราชวงศ์หมิง. [ที่มา]

3. สถาปัตยกรรม

กำแพงเมืองจีน สร้างในสมัยราชวงศ์จิ๋น เพื่อป้องกันการรุกรานของมองโกลเมืองปักกิ่งสร้างในสมัยราชวงศ์หยวน โดยกุบไลข่าน ซึ่งได้รับการยกย่องทางด้านการวางผังเมือง ส่วนพระราชวังปักกิ่งสร้างในสมัยราชวงศ์เหม็ง พระราชวังฤดูร้อน สร้างในสมัย ราชวงศ์เช็งโดยพระนางซูสีไทเฮา ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่ผสมผสานระหว่างยุโรปและจีนโบราณ

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 3 พระราชวังฤดูร้อน และ ภาพที่ 4 กำแพงเมืองจีน Ying Pook. (2564). 10 สุดยอดสถานที่ท่องเที่ยวในปักกิ่ง [ที่มา]

4.วรรณกรรม

ในสมัยราชวงศ์ถัง วรรณกรรมของจีนมีความเจริญรุ่งเรืองอย่างมาก โดยมีนักเขียนคนสำคัญคือ ซือหม่า เซียน ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็น บิดาแห่งประวัติศาสตร์โลกตะวันออก ผลงานวรรณกรรมที่สำคัญในประวัติศาสตร์จีน ได้แก่ สามก๊ก สันนิษฐานว่าเขียนขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เล่าเรื่องราวของความแตกแยกในจีน ตั้งแต่ปลายสมัยราชวงศ์ฮั่นไปจนถึงยุคสามก๊ก ซ้องกั๋ง เป็นวรรณกรรมที่สะท้อนการประท้วงสังคม ถ่ายทอดความทุกข์ยากของประชาชนภายใต้การปกครองของชนชั้นปกครอง โดยเฉพาะในช่วงที่จีนอยู่ภายใต้การปกครองของมองโกล หงโหลวเมิ่ง หรือ ความฝันในหอแดง เป็นวรรณกรรมที่สะท้อนให้เห็นถึงความเสื่อมถอยของสังคมศักดินาจีนก่อนการเปลี่ยนแปลงเข้าสู่ยุคใหม่ บันทึกประวัติศาสตร์ของซือหม่า เซียน ก็เป็นผลงานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ ซึ่งบันทึกเหตุการณ์ต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์จีนไว้อย่างละเอียด เป็นรากฐานของการศึกษาประวัติศาสตร์ในภายหลัง

5. สังคมและวัฒนธรรมจีน

ระบบที่ดิน จักรพรรดิจะเป็นผู้พระราชทานที่ดินให้แก่ ขุนนางต่างๆ แล้วขุนนางก็จะยกที่ให้สามัญชนชาวนาเพาะปลูก โดนผลผลิต 1 ใน 9 จะต้อง ยกให้กับเจ้าของที่ดิน เรียกระบบนี้ว่า ระบบบ่อนา หรือ ระบบนาเฉลี่ย โดยรัฐจะเป็นผู้แบ่งที่ดินให้กับชาวนา โดยเมื่อชาวนาถึงแก่กรรมจะต้องยกที่ดินครึ่งหนึ่งให้รัฐคืน ส่วนที่เหลือสามารถสืบทอดเป็นมรดกได้ นอกจากนั้นสังคมจีนยังยึดถือคำสอนของขงจื๊อที่ฝังรากลึกลงไปในสังคมเอเชียตะวันออก หลักปรัชญาของขงจื๊อนั้นเน้นเกี่ยวกับศีลธรรมส่วนตัว และศีลธรรมในการปกครอง ความถูกต้องเหมาะสมของความสัมพันธ์ในสังคมศาสตร์สี่แขนง ลัทธิเต๋าเป็นลัทธิและศาสนาที่เกี่ยวข้องกับการมีชีวิตอยู่กับธรรมชาติ ลัทธินิติธรรมหรือฟาเฉีย เกิดขึ้นในปลายสมัยราชวงศ์โจว มีความเชื่อว่ามนุษย์เป็นคนมีกิเลสตัณหา จึงต้องมีการลงโทษผู้กระทำผิด จึงเป็น ต้นกำเนิดของกฎหมายจีน ในเวลาต่อมาพระพุทธศาสนาได้เข้ามาในประเทศจีนในสมัยของ พระจักรพรรดิเม่งเต้แห่งราชวงศ์ฮั่น ได้จัดส่งคณะทูต 18 คน ไปสืบพระพุทธศาสนาในอินเดีย

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 5 ขงจื๊อ TumDaiNa. (2564). ขงจื๊อ ผู้นำที่ดีควรเป็น แบบใด. [ที่มา]

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 6 เล่าจื๊อ Lotus Buddhas. (2564). เล่าจื๊อคือใคร.[ที่มา]

6. ความเจริญด้านวิทยาการต่างๆ

ได้แก่ ด้านดาราศาสตร์ มีการคำนวณ 1 ปี มี 365 วัน การใช้ตะเกียบในการคีบอาหาร กลายเป็นสัญลักษณ์ของจีนและชาติอื่น ๆ ในเอเชีย ในสมัยราชวงศ์ฮั่น มีการสอบคัดเลือกเป็นข้าราชการ (สอบจอหงวน) ด้านการแพทย์มีการรักษา ด้วยการสังเกตสีหน้าและเสียง การจับชีพจร การใช้สมุนไพร และการฝังเข็ม ในสมัยราชวงศ์ซ้อง มีการนำดินปืนมาประดิษฐ์อาวุธยุทโธปกรณ์มีการประดิษฐ์เข็มทิศในการทหาร และการเดินเรือ มีการเผยแพร่สู่ชาวอาหรับ และชาวจีนได้ประดิษฐ์คิดค้นเครื่องมือที่มีลักษณะเป็นหินแม่เหล็ก นำมาประยุกต์ใช้กับเครื่องมือในการบอกทิศทางที่เรียกว่า “ซือหนาน” มีลักษณะเป็นช้อนแม่เหล็ก ตั้งอยู่บนฐานสลักตัวอักษรบอกทิศทาง ซึ่งคันช้อนชี้ไปทางทิศใต้ และปลายอีกด้านหนึ่งชี้ไปทางทิศเหนือ ครั้นถึงสมัยราชวงศ์ซ้องมีการนำแผ่นเหล็ก และฐานสลักตัวอักษรบอกทิศทางมารวมกัน เรียกว่า “หลัวผาน” ประเทศจีนจึงเป็นชาติแรกของโลกที่ประดิษฐ์เข็มทิศขึ้น เข็มทิศนี้ถูกนำไปใช้ในการเดินเรือในช่วงปลายศคริสต์ตวรรษที่ 11 ภายหลังจากการใช้เข็มทิศอย่างแพร่หลาย จึงมีการพัฒนาปรับปรุงรูปลักษณ์ของเข็มทิศให้สะดวกต่อการใช้งานมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ จีนมีการประดิษฐ์เครื่องมือวัดแผ่นดินไหว ในปี ค.ศ. 132 มีลักษณะเป็นแจกันสำริด มีมังกร 8 ตัวอยู่รอบแจกัน แต่ละตัวจะคาบลูกกลมๆ ไว้ในปาก เมื่อแผ่นดินไหว ลูกกลมๆ จะตกลงไปในปากกบข้างใดตกอาจจะเป็นไปได้ว่าแผ่นดินไหวเกิดขึ้นทางทิศนั้น

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 7 เครื่องวัดแผ่นดินไหว เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ ความจริงแล้ว เก่าแก่กว่าที่คุณคิด. [ที่มา]

ที่มาของภาพ: ภาพที่ 8 เข็มทิศจีน WTFH. (2564). หลักฐานโบราณชี้จีนประดิษฐ์ สิ่งเหล่านี้ก่อนชาติตะวันตก.[ที่มา]